بادام، ارژن (Prunus dulcis, مترادف (زیستشناسی) Prunus amygdalus) نوعی میوه است، که درخت آن بومی نواحی خاورمیانه و جنوب آسیا میباشد. در اصل بادام جزو مغزهای حقیقی به حساب نمیآید، بلکه از انواع شفت هاست که دارای یک پوسته بیرونی و یک پوشش درونی سخت است که دانه (مغز) در درون آن قرار میگیرد. ارتفاع درخت بادام ۴ تا ۱۰ متر است و قطر آن نیز میتواند به بیش از ۳۰ سانتیمتر برسد. بزرگترین کشورهای تولیدکننده بادام در دنیا ایالات متحده آمریکا و اسپانیا هستند. ایران با تولید ۶٪ در رتبه پنجم تولیدکنندگان این میوه قرار دارد. ۴۹٪ دانه بادام را روغن تشکیل میدهد که ۶۲٪ آن اولئیک اسید غیر اشباع، ۲۴٪ لینولئیک اسید غیراشباع، و ۶٪ آن پالمیتیک اسید اشباع است. مقدار انرژی موجود در هر ۱۰۰ گرم مغز بادام، ۵۷۶ کیلوکالری است. کاشتن درخت بادام در باغچه خانه راحت است. میتوانید آن را در فصل زمستان بکارید تا بهار جوانه بزند. مراقب باشد که گیاهتان باید نور خورشید ببیند و در فصل تابستان هفتهای یک بار آبیاری شود بهترین نوع این محصول در شهرستان تسوج از آذربایجان شرقی یافت میشود. یکی از بهترین تولید کننده های بادام به صورت خام و بو داده خشکپاک است که در سوپر مارکت شهر 24 به فروش می رسد.
منطقه تولید عمده بادام، کالیفرنیا در آمریکا است، بین فوریه و مارس، شکوفههایی که شباهت زیادی به شکوفهٔ گیلاس دارند، شکوفا میشوند. نوع آب و هوا در این زمان، میزان تولید بادام در آن سال را به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد. از وضعیت گل اطلاعات بسیار مهمی در مورد برداشت محصول در آن سال به دست میآید؛ بنابراین، هر مرحله از وضعیت گل نام بخصوصی دارد:
تراشه سبز، به جوانههای سبز بادام گفته میشود. این مرحله قبل از بوجود آمدن جوانهٔ صورتی است.
جوانه صورتی، جوانه به رنگ صورتی دیده میشود.
پاپ کورن، جوانه مانند پاپ کورن متورم شده ولی هنوز باز نشدهاست.
شکوفه، شکوفایی کامل
پتال فول، ریزش گلبرگ
ژاکت، گلبرگها ریخته است و تنها کاسه گل باقیماندهاست.
خارج از ژاکت، کاسه گل جای خود را به میوه دادهاست.
برای اضافه کردن وزن کافی است روزانه صد گرم بادام زمینی را با یک لیوان آب هویج و یک قاشق عسل مخلوط کرد و خورد. همچنین روغن بادام زمینی فاقد کلسترول بوده و برای کسانی که چربی خونشان بالاست مفید می باشد.
دیگر خواص بادام زمینی عبارتند از موارد زیر:
1- بادام زمینی برطرف کنندة خستگی شدید می باشد.
2- کسانی که بهت زده یا بی حوصله هستند 10 صبح و 5 بعدازظهر 30 عدد بادام زمینی با کمی عسل و اگر آب هویج بود با کمی از آن میل کنند.
3- برای خانمهای حامله روزانه بین 10 تا 15 دانه بادام زمینی بخورند.
بادامزمینی یا پستهشامی (همچنین بادامکوهی یا پسته زمینی)، نام بوته و میوهای با نام علمی Arachis hypogaea است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی است و از آنجا به نقاط گوناگون دنیا برده شده است. بوتهٔ آن که بوتهای یکساله است ۳۰ تا۵۰ سانتیمتر ارتفاع دارد. بادام زمینی بومیِ برزیل. آب و هوای گرم برای کِشت این گیاه مناسب است. بادام زمینی دارای ساقهای راست است. برگهای آن مرکب از دو زوج برگچه است و گلهای آن دو نوع متفاوت به رنگ زرد که پس از تلقیح، دمِ گل خم میشود و به سطح خاک میرسد و سپس کمکم در خاک فرورفته، میوه در داخل خاک پدید میآید.
بادام زمینی منبعی است غنی از پروتئین، ولی از آنجا که دارای بعضی انواع آمینو اسیدهای ضروری مانند لیزین، سیستین و متیونین نیست توصیه میشود به همراه مواد غذایی مکمّل استفاده شود مثل بدنسازان یا ورزشکارانِ دیگر.